Bài viết Một số hình ảnh của TS. Đỗ Thành Long khi làm việc tại Bộ Khoa học Công nghệ giai đoạn 2019 – 2024 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.

Nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích mối quan hệ giữa hỗ trợ tài chính của chính phủ và lợi nhuận doanh nghiệp. Kết quả chỉ ra rằng hỗ trợ tài chính không có tác động giống nhau đối với tất cả các doanh nghiệp. Đối với những doanh nghiệp có lợi nhuận thấp, sự hỗ trợ từ chính phủ có thể không mang lại hiệu quả như mong đợi. Ngược lại, các doanh nghiệp có lợi nhuận cao lại nhận được tác động tích cực từ các chính sách hỗ trợ này.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng xem xét tác động của các hình thức hỗ trợ khác như đào tạo nhân lực và xúc tiến thương mại. Kết quả cho thấy những hỗ trợ này không mang lại sự gia tăng đáng kể về lợi nhuận cho doanh nghiệp, cho thấy cần có sự điều chỉnh trong cách thức triển khai để đảm bảo hiệu quả cao hơn.

Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng nhấn mạnh vai trò của các yếu tố khác như quy mô doanh nghiệp, tính đổi mới sáng tạo và việc hoạt động chính thức. Các doanh nghiệp có quy mô lớn hơn, có sự đổi mới trong hoạt động và được đăng ký chính thức thường có lợi nhuận cao hơn. Điều này cho thấy ngoài hỗ trợ tài chính, các chính sách khuyến khích đổi mới và thúc đẩy doanh nghiệp gia nhập thị trường chính thức cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu suất kinh doanh.

Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn

Công trình nghiên cứu này mang đến những hàm ý quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam. Thay vì hỗ trợ dàn trải cho mọi doanh nghiệp, chính phủ nên tập trung hơn vào việc hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp có tiềm năng phát triển. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu suất chung của nền kinh tế mà còn hạn chế tình trạng lạm dụng chính sách hoặc phân bổ nguồn lực không hiệu quả.

Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận tài chính, hỗ trợ đổi mới và khuyến khích doanh nghiệp hoạt động chính thức sẽ có tác động tích cực hơn so với chỉ tập trung vào các gói hỗ trợ trực tiếp. Những phát hiện này có thể giúp các cơ quan quản lý nhà nước xây dựng chính sách phù hợp hơn, nhằm tối ưu hóa tác động của hỗ trợ chính phủ đến sự phát triển của doanh nghiệp.

Chi tiết nghiên cứu

Nguyen, T. M., Tran, T. Q., & Thanh, L., Do. (2018). Government support and firm profitability in Vietnam. Comparative Economic Research Central and Eastern Europe, 21(4), 105–120.

Bài viết Công trình nghiên cứu của TS. Đỗ Thành Long về mối liên hệ giữa hỗ trợ của Chính phủ và lợi nhuận doanh nghiệp tại Việt Nam đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.

Mục đích và bối cảnh nghiên cứu

Trong bối cảnh sự chuyển đổi và cải cách giáo dục đại học tại Việt Nam, việc đo lường hiệu quả sử dụng nguồn lực ngày càng trở nên quan trọng để từ đó đề xuất các giải pháp cải tiến quản lý và phân bổ ngân sách hợp lý. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế của 172 cơ sở giáo dục đại học trên cả nước trong giai đoạn 2012–2016. Qua đó, công trình hướng tới việc xác định mức độ vận hành tối ưu của các trường, giúp các nhà quản lý và hoạch định chính sách có căn cứ để cải tiến hoạt động và nâng cao chất lượng đào tạo.

Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (MOET), bao gồm các báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của các trường. Phương pháp được áp dụng là Data Envelopment Analysis (DEA), một công cụ cho phép đánh giá hiệu quả vận hành của các trường dựa trên nhiều đầu vào và đầu ra. Cụ thể, các đầu vào được xem xét bao gồm số lượng cán bộ giảng dạy, nhân viên hành chính, cơ sở vật chất, kinh phí, học phí và chi phí nghiên cứu; trong khi đó, các đầu ra được đánh giá dựa trên số lượng sinh viên, sản phẩm nghiên cứu, doanh thu từ các hoạt động chuyển giao công nghệ và tổng thu nhập từ hoạt động của trường.

Nội dung phân tích và so sánh

Nghiên cứu thực hiện so sánh hiệu quả hoạt động của các cơ sở giáo dục đại học dựa trên bốn tiêu chí chính. Đầu tiên, sự khác biệt giữa các trường công lập và tư nhân được phân tích, cho thấy các trường tư nhân thường đạt mức hiệu quả kinh tế cao hơn so với các trường công lập. Tiếp theo, so sánh giữa các trường đơn ngành và đa ngành cho thấy các trường đa ngành có khả năng tối ưu hóa nguồn lực tốt hơn nhờ chia sẻ cơ sở vật chất và nhân lực giữa các ngành học. Bên cạnh đó, nghiên cứu còn phân tích sự khác biệt giữa các trường có chế độ tự chủ và không tự chủ tài chính, với kết quả cho thấy các trường có tự chủ cao thường vận hành hiệu quả hơn nhờ vào sự linh hoạt trong quản lý và phân bổ nguồn lực. Cuối cùng, việc tích hợp chương trình quốc tế được xem xét, khi các trường có chương trình quốc tế không chỉ cải thiện chất lượng đào tạo mà còn thu hút nguồn lực, từ đó đạt được hiệu quả kinh tế vượt trội.

Kết quả và ý nghĩa nghiên cứu

Các phân tích cho thấy các trường tư nhân, đa ngành, có chế độ tự chủ và tích hợp chương trình quốc tế thường đạt được hiệu quả kinh tế tốt hơn so với các đối thủ khác. Những kết quả này cung cấp cơ sở dữ liệu và bằng chứng thực tiễn giúp các nhà hoạch định chính sách có thể đưa ra các giải pháp cải cách, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển bền vững hệ thống giáo dục đại học trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập quốc tế.

Đóng góp khoa học

Đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng phương pháp DEA với quy mô dữ liệu lớn (172 cơ sở) và kéo dài qua 5 năm, góp phần làm giàu kho tàng lý thuyết về đánh giá hiệu quả kinh tế của các cơ sở giáo dục đại học. Công trình không chỉ mở ra hướng nghiên cứu mới trong việc phân tích sự khác biệt về hiệu quả theo các tiêu chí nội tại như cơ cấu tổ chức, mức độ tự chủ và quá trình quốc tế hóa, mà còn đưa ra những khuyến nghị thiết thực nhằm cải tiến chính sách quản lý và phân bổ nguồn lực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển bền vững hệ thống giáo dục đại học.

Chi tiết nghiên cứu

Tran, T.-V., Pham, T.P., Nguyen, M.-H., Do, L.-T. and Pham, H.-H. (2023). “Economic efficiency of higher education institutions in Vietnam between 2012 and 2016: a DEA analysis”. Journal of Applied Research in Higher Education. Vol. 15 No. 1. pp. 199-212.

Bài viết Công trình nghiên cứu của TS. Đỗ Thành Long đánh giá hiệu quả kinh tế của các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.

Tham quan tu viện và đền chùa ở Lhasa

Chiều hôm đó, chúng tôi ghé thăm đền Drepung và đền Jokhang – nơi được xem là linh thiêng nhất của Tây Tạng. May mắn thay, khi đến Drepung, chúng tôi đến đúng lúc với buổi tranh luận truyền thống của các sư. Lưu ý rằng, buổi “debate” này là một nghi thức đối thoại, giúp các sư rèn luyện trí tuệ và sự hiểu biết về giáo lý Phật giáo, chứ không phải là “lễ kể tội” như một số người có thể hiểu nhầm.

Drepung vốn từng là nơi tập trung hàng trăm sư – thậm chí con số này có lúc lên đến gần 1000 sư – mặc dù hiện nay có thể chỉ còn khoảng 500 sư tùy theo thời điểm. Cảnh tượng những sư tranh luận sôi nổi khiến tôi như lạc vào một thế giới tâm linh hoàn toàn khác.

Tiếp đó, chúng tôi đến đền Jokhang, trung tâm linh thiêng của Lhasa, nơi hàng ngàn người hành hương đến thể hiện lòng thành kính. Mỗi bước đi gần đền là một nghi thức cúi lạy, thể hiện đức tin sâu sắc của họ. Trước cửa đền, không ít người đứng từ trưa cho tới chập tối chỉ để cầu nguyện.

Hành trình về phía Everest Base Camp và Nepal

Sau khi rời Lhasa, chúng tôi khởi hành về phía Everest Base Camp. Hành trình đến Lhasa khá thuận lợi với các phương tiện hiện đại, dù không khí khô và nắng gắt là điều cần lưu ý.

Sáng hôm sau, chúng tôi xuất phát lúc 8:30, đi xe khoảng 4–5 giờ qua một hồ thiêng và một tu viện trước khi về đêm tại Shigatse – thành phố lớn thứ hai của Tây Tạng. Tại Shigatse, chúng tôi đã có dịp tham quan Tashilhunpo Monastery – nơi ở truyền thống của Ban Thiền Lạt Ma (Panchen Lama), một nhân vật tôn giáo có vai trò quan trọng chỉ sau Đạt Lai Lạt Ma. Sau đó, hành trình còn đưa chúng tôi đến Sakya – một địa danh lịch sử từng là trung tâm của phái Sakya vào thế kỷ 13, nơi chúng tôi ghé thăm một tu viện và nghỉ đêm.

Sáng ngày thứ 3, theo kế hoạch, chúng tôi sẽ đến thăm tu viện Rongbuk – tu viện cao nhất thế giới (với độ cao 5.170 m) – rồi đến Everest Base Camp ở độ cao khoảng 5.200 m. Mặc dù mong đợi được ngắm trọn vẻ hùng vĩ của đỉnh Everest (Qomolangma – 8.848 m), nhưng do thời tiết nhiều mây nên chỉ nhìn thấy đỉnh lấp ló qua lớp sương mù dày.

Sau khi tham quan khu Base Camp, chúng tôi chuyển sang xe ngựa xuống trại, khu tập trung cho những người chuẩn bị leo lên Everest từ phía Tây Tạng, với khoảng 30 “khách sạn” là lều trại, tạo nên cảnh quan khá ấn tượng.

Buổi tối tại Base Camp, thời tiết lạnh cắt và sương mù dày đặc đã khiến chúng tôi cảm nhận rõ sức ảnh hưởng của độ cao. Dù người dân địa phương rất tử tế, sắp xếp chăn đắp theo trình tự – từ chăn bông dày cho đến lớp chăn cứng – nhưng chỉ sau khoảng 2 giờ giấc ngủ, cơn đau đầu nặng khiến tôi không thể ngủ tiếp.

Sáng hôm sau, vào khoảng 10 giờ, chúng tôi khởi hành rời khu Base Camp về phía biên giới Nepal. Đến gần 1 giờ trưa, sau khi rời khỏi khu bảo tồn thiên nhiên Qomolangma, chúng tôi tiến theo con đường hữu nghị từ thị trấn Tingri về Zhangmu – điểm cuối có thể sử dụng internet trước khi sang Nepal.

Đoạn đường từ Tingri đến Zhangmu, dài khoảng 150 km, đang được cải tạo nên xe di chuyển khá chậm. Hành trình này mất gần 10 tiếng lái xe, trong đó 30 km cuối cùng kéo dài hơn 3 giờ. Con đường hẹp chỉ rộng khoảng 3 m, chỉ đủ cho một chiều xe chạy (ban ngày chỉ cho phép một chiều, đến ban đêm mới mở chiều ngược lại). Bên dưới vực sâu là một con sông chảy xiết, bên kia là những đỉnh núi cao chót vót với sương mù bao trùm – đúng với danh xưng “cung đường tử thần” từng được báo chí nhắc đến.

Cuối cùng, chúng tôi cũng đến Zhangmu, ngay tại biên giới với Nepal. Kế hoạch của tôi là ở Kathmandu 1–2 ngày trước khi tiếp tục hành trình đến Lumbini – nơi được ghi nhận là nơi Phật ra đời.

Bài viết Cung điện Potala – Biểu tượng của Tây Tạng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.

“Bác sĩ nói tiểu cầu của tôi rất tốt. Nên trung bình mỗi năm, tôi đi hiến máu 7 lần”, anh Long chia sẻ.

Tại Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương sáng 7/6, Đỗ Thành Long (sinh năm 1985) là một nhân vật đặc biệt trong số 100 tình nguyện viên hiến máu được tôn vinh năm 2015.

Anh là người mang nhóm máu hiếm O Rh(-). Đầu năm 2015, khi bé thứ hai là bé gái nhà anh ra đời và được tầm soát sơ sinh, bé được thông tin mang nhóm máu O Rh(-). Lúc đó, anh mới phát hiện mình mang nhóm máu hiếm.

Ngay sau đó, anh Long cùng đứa con thứ hai có tên trong danh sách nhóm máu hiếm của Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương. Anh bắt đầu hiến máu tình nguyện và tự nhận mình là một “ngân hàng máu sống”.

Từ 2015 đến 2016, Long đã tham gia hiến máu 21 lần, trong đó có 2-3 lần hiến máu toàn phần, còn lại anh hiến tiểu cẩu. Anh cũng đã được VTV phỏng vấn và tuyên dương vì hành động cao cả

“Bác sĩ nói tiểu cầu của tôi rất tốt. Nên trung bình mỗi năm, tôi đi hiến máu 7 lần”, anh Long nói.

Nhớ lại ngày đầu tiên hiến máu, anh kể đầu năm 2015, cán bộ của Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương gọi điện vận động mình hiến máu cho một ca cấp cứu. Bệnh nhân là một nữ bị bệnh tim, đang nguy kịch và nằm trên bàn mổ cấp cứu. Không nghĩ ngợi nhiều, anh Long đã đến viện và hiến máu.

Quy định của hiến máu toàn phần là khoảng 3 tháng/lần. Nhưng Thành Long được vận động hiến tiểu cầu, khoảng cách hồi phục của cơ thể giữa các lần cần tối thiểu là ba tuần, vì thế Long mới mạnh dạn hiến tiểu cầu tới 21 lần chỉ trong hơn hai năm qua.

Tiết lộ về lý do không tham gia hiến máu tình nguyện như các tình nguyện viên khác, Long cho biết vì máu không thể lưu trữ lâu nên với những người nhóm máu đặc biệt như anh, các bác sĩ sẽ gọi khi có bệnh nhân cấp cứu mang nhóm máu O Rh(-).

Đang bận rộn với công việc là Giám đốc Văn phòng các Chương trình khoa học và công nghệ quốc gia (Bộ Khoa học – Công nghệ), anh Long ít có điều kiện tham gia vào câu lạc bộ các tình nguyện viên hiến máu O Rh(-), nhưng anh vẫn đều đặn hiến máu, có mặt khi có cuộc gọi từ các nhân viên y tế cần.

Đăng lại từ Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương

Bài viết Chàng trai trở thành ngân hàng máu sống vì mang nhóm máu hiếm đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.

Cuộc đời tôi trải qua hai giai đoạn, ngăn cách bởi một buổi sáng khi tôi chuẩn bị bước vào tuổi 40, khác nhau như bầu trời và vực thẳm. Và cách tôi sống với chúng cũng khác nhau như ngày và đêm vậy.

Nhờ các phước báu trong quá khứ, từ nhỏ cuộc sống của tôi đã luôn tròn đầy và tốt đẹp. Thời đi học tôi luôn là học sinh nổi trội trong các trường chuyên lớp chọn. Tôi tham gia và đoạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi rồi giành học bổng du học nước ngoài. Tới khi đi làm, tôi luôn được tin tưởng để giao đảm nhiệm các vị trí quan trọng khi tuổi đời còn trẻ. Tôi có một cơ thể khỏe mạnh, một gia đình hạnh phúc với những đứa con xinh đẹp. Và nhiều năm trước tuổi 40, tôi đã đạt gần như tất cả những điều mà với nhiều người là mục tiêu phấn đấu cả cuộc đời. Nhưng ngay khi như đang có mọi thứ trong định nghĩa về thành công và hạnh phúc, lòng tôi vẫn đầy bất an, phiền não không thể tự giải tỏa. Điều này thôi thúc tôi từ nhiều năm trước đi tìm con đường để thoát khỏi những khổ đau không rõ nguyên nhân. Và thật may tôi đã tìm được nơi trú ẩn cho nội tâm của mình trước khi cơn sóng thần cuộc đời ập xuống.

Một năm qua tôi trải qua những đau đớn về thể chất và tinh thần mà rất ít người có thể hình dung. Đang từ một người trẻ đầy sung mãn theo đuổi những giấc mơ lớn, tôi bỗng thấy mình chật vật với những nhu cầu sinh lý cơ bản nhất. Nhưng vào lúc thế giới tưởng như đã sụp đổ, lạ kỳ thay, tôi đã có quãng thời gian hạnh phúc, an vui và hòa hợp chưa từng có trong đời. Thay vì điên cuồng, tuyệt vọng phản ứng lại, tôi học được cách chấp nhận sự thật khắc nghiệt đang diễn ra trên chính thân thể mình. Thay vì than thân trách phận, tôi biết ơn vì từ chính trong nghịch cảnh của cuộc đời, tôi học thêm được nhiều bài học về cuộc sống. Thay vì sự rầu rĩ và than khóc, gia đình tôi vẫn tràn ngập tiếng cười và tình thương yêu. Tôi đã sử dụng một cách trọn vẹn thời gian còn lại của mình để phát triển sự bình an nội tâm và lan tỏa năng lượng tích cực đến những người xung quanh.

Sự chuyển hóa về tâm thức này không tự nhiên có, mà là kết quả của hơn 5 năm biết và thực hành phương pháp thiền Vipassana được giảng dạy bởi Thiền sư Goenka theo truyền thống của Ngài Ubakhin. Đây là phương pháp thiền cổ xưa đã được chính Đức Phật khám phá và giảng dạy trong suốt cuộc đời Ngài (Đại kinh Niệm xứ, MahaSatipatthana), được bảo tồn sự nguyên vẹn ban sơ bởi một dòng truyền thừa liên tục các thiền sư thầy Tổ trong hơn 2.500 năm qua. Tôi nhận ra phương pháp thiền này và tất cả những gì Đức Phật giảng dạy hoàn toàn không mang tính tín điều, tâm linh hay tông phái, mà đơn thuần chỉ là con đường đưa thẳng tới hạnh phúc, giải thoát khỏi khổ đau mà ai ai cũng có.

Người học thiền Vipassana sẽ bắt đầu bằng việc tham gia một khóa thiền 10 ngày. Để duy trì sự thuần khiết của phương pháp thiền này, toàn bộ việc tham gia khóa thiền là miễn phí. Sự giảng dạy, nơi ở, thức ăn và sự phục vụ đều đến từ sự hiến tặng không vụ lợi của các thiền sư và thiền sinh cũ, những người đã được hưởng sự lợi lạc của phương pháp thiền này và mong muốn mang sự lợi lạc này tới cho nhiều người khác. Trong khóa thiền, chúng ta sẽ giữ năm giới cơ bản (không sát hại, không trộm cắp, không có hành vi tình dục sai trái, không nói dối, không sử dụng các chất gây say) và tạm dừng mọi hoạt động giao tiếp với thế giới bên ngoài, kể cả với các thiền sinh cùng khóa. Chúng ta cũng dừng việc đọc, viết, nghe nhạc hay các hoạt động giải trí khác. Mục đích của việc này là để các thiền sinh có thể hoàn toàn im lặng quay vào bên trong, phát triển sự ý thức về thân và tâm mình, duy trì sự bình tâm với những biến đổi nơi thân và tâm.

Là một sinh vật xã hội, ngay từ khi sinh ra chúng ta đã luôn hướng sự chú ý của mình ra bên ngoài để tìm kiếm sự công nhận. Mỗi người đều tự xây dựng cho riêng mình một hình ảnh tưởng tượng, một hình dung hay một hình tượng chuẩn mực về chính bản thân, với những gì chúng ta mong muốn được ghi nhận hay được nhớ tới. Từ cái tôi tưởng tượng này, chúng ta làm mọi việc cốt để có được hoặc níu giữ điều mình muốn, như vị trí trong xã hội, tiền bạc, sức khỏe, các mối quan hệ, và để tránh xa hoặc xua đuổi những gì chúng ta không ưa, như bệnh tật, nghèo khó hay sự phủ nhận. Khi một điều mong muốn xảy ra, chúng ta phản ứng lại bằng cảm giác hài lòng, dễ chịu. Ngược lại khi một điều không mong muốn xảy ra, chúng ta phản ứng lại bằng sự căng thẳng, bất an. Chúng ta phát triển sự dính mắc vào những điều ưa thích, và sự ghét bỏ với những điều không ưa thích. Một người phát triển sự dính mắc với con cái hay của cải sẽ thật khó chấp nhận sự thật rằng một ngày nào đó chúng sẽ rời bỏ họ. Một người khỏe mạnh sẽ thật khó chấp nhận nếu một ngày bệnh tật ập tới. Nhưng như tất cả sự ham muốn, những gì đang có sẽ không đủ để khiến chúng ta hạnh phúc mãi. Chúng ta sẽ muốn có nhiều hơn và càng cố tránh xa hơn những điều không mong muốn. Dần dần, sự dính mắc của chúng ta với những điều mình muốn hay sự ghét bỏ đối với những điều không muốn ngày càng gia tăng. Chúng ta tự tạo thêm những nút thắt cho riêng mình.

Nhưng sự thật là cuộc sống vốn luôn biến đổi mà không hề báo trước, những việc chúng ta mong muốn sẽ không xảy ra, những việc không như ý rồi sẽ xuất hiện. Ngay cả Đức Phật, dù hàng ngày vẫn có hàng triệu người cầu nguyện trước tượng của Ngài để được ban phước lành và sự may mắn, cũng không có quyền năng để thay đổi sự vô thường của cuộc sống hay cuộc đời của bất kỳ ai. Không phải hoàn cảnh xảy ra như thế nào, mà chính phản ứng của chúng ta với chúng khiến tâm liên tục dao động giữa sự ham muốn và ghét bỏ, giữa cảm giác dễ chịu và khó chịu. Đây mới là nguyên nhân của mọi khổ đau mà ai ai cũng có.

Sau này khi đã phát triển sự hiểu biết về bản thân hơn, tôi mới nhận ra nguyên nhân những phiền não trước đây của mình. Vốn đã quen là trung tâm của sự chú ý, tôi dần xây dựng nên một hình ảnh chỉn chu, hoàn hảo về chính mình. Một vết mỡ từ bát bún bò vô tình dính lên chiếc áo được là phẳng phiu cũng có thể ảnh hưởng đến tâm trạng đầu ngày của tôi. Tôi thỏa mãn khi mọi việc diễn ra đúng ý mình, nhưng cũng dễ dàng phản ứng với bất kỳ điều trái ý nhỏ nhoi nào. Điều đó khiến bầu không khí xung quanh tôi thường căng thẳng. Không chỉ cầu toàn với bản thân và nhạy cảm với mọi sự so sánh, tôi còn có xu hướng luôn nhìn vào nhược điểm và phán xét người khác. Dù có vẻ như đang có mọi thứ, khó có thể nói rằng tôi cảm thấy hạnh phúc khi tâm còn đầy phiền não và bất tịnh như vậy.

Vipassana, theo ngôn ngữ Ấn Độ cổ xưa, có nghĩa là quan sát sự vật đúng như thật, không phải như chúng có vẻ là. Đây cũng chính là cốt tủy của phương pháp thiền này, quan sát sự thật một cách khách quan mà không phản ứng lại. Mọi cảm nhận, phản ứng của chúng ta với thế giới bên ngoài đều được phản ánh qua cảm giác trên thân (hãy hình dung tới cảm giác dễ chịu khi bạn nhận được một lời khen, hay cảm giác nóng bức khi cơn giận xuất hiện). Khi thực hành thiền Vipassana, chúng ta quay vào bên trong, quan sát với một thái độ khách quan, và phát triển sự bình tâm với mọi cảm giác đang diễn ra nơi thân.

Càng thực hành, chúng ta càng trở nên nhạy cảm với những phản ứng của mình và càng phát triển khả năng quan sát một cách khách quan mà không phản ứng lại. Dù đối mặt với những điều bất như ý xảy ra trong đời, chúng ta cũng không đánh mất đi sự bình tâm. Trước đây, chúng ta chỉ nhìn ra bên ngoài, luôn luôn tìm kiếm và đổ lỗi cho nguyên nhân bên ngoài về những bất hạnh của mình. Qua thực hiện hành thiền Vipassana, chúng ta bắt đầu hiểu rằng nguồn gốc của sự đau khổ nằm bên trong ta, nằm ngay trong những phản ứng mù quáng đối với những cảm giác dễ chịu hoặc khó chịu do hoàn cảnh bên ngoài mang lại. Khi ngừng phản ứng, chúng ta cũng ngừng gia tăng sự đau khổ của mình. Trái lại, chúng ta để cho phiền não biểu lộ rồi mất đi. Sự giác ngộ hoàn toàn của Đức Phật không phải là quyền năng làm cho những điều Ngài mong muốn xảy ra hay ngược lại, mà là ở khả năng duy trì sự bình tâm tuyệt đối trước tất cả những thăng trầm của cuộc đời.

Khi tiến bộ hơn trên con đường Vipassana và nhìn thấy sự thật về nguyên nhân của những khổ đau nơi chính mình, chúng ta thấy ai ai cũng có nỗi khổ riêng. Vì vậy, chúng ta phát triển được tình thương và lòng bi mẫn đối với những đau khổ và thất bại của người khác, vui mừng vì sự thành công và hạnh phúc của người khác. Và khi an vui, chúng ta không thể giữ mãi sự an vui cho riêng mình mà bầu không khí chung quanh cũng sẽ tràn ngập sự an vui và hòa hợp. Dĩ nhiên để đạt tới mức độ đó cần có thời gian vì Vipassana là một con đường nghiêm túc, nhưng những thay đổi tích cực sẽ đến ngay từ những ngày đầu tiên thực hành phương pháp thiền này.

Không ai hết khát chỉ bằng cách cầu nguyện hoặc nhìn người khác uống nước. Đức Phật, dù có hàng triệu tín đồ khi còn tại thế, cũng không dùng bất cứ quyền lực nào để áp đặt niềm tin mù quáng nơi Ngài. Ngài chỉ dạy con đường Ngài đã tự khám phá ra bằng chính kinh nghiệm của mình, và đề nghị mọi người cũng tự bước đi trên con đường đó để chứng nghiệm sự thật, sự thật về khổ đau và con đường giải thoát khỏi khổ đau bằng cách phát triển khả năng bình tâm trước mọi hoàn cảnh.

Dù mới chỉ chập chững bước đi trên con đường Vipassana, tôi vô cùng biết ơn cuộc sống vì đã tìm được điều quý giá nhất trong cuộc đời mình, để được nếm vị ngọt chưa bao giờ có trong đời, vị ngọt của an vui thật sự, hòa hợp thật sự, hạnh phúc thật sự.

Đăng lại từ VnExpress

Bài viết Vị ngọt của thiền đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.

Thế giới đang chứng kiến thời kỳ bất định nhất trong nhiều thập kỷ trở lại đây do sự phát triển của các công nghệ mới và những xung đột địa chính trị có xu hướng leo thang ở quy mô lớn.

Ở trong nước, nền kinh tế và sản xuất vốn chưa vững vàng đang đứng trước nhiều thách thức gay gắt ở cả quy mô quốc gia và doanh nghiệp, khi các sản phẩm ở mọi cấp độ từ nước ngoài đang cố gắng tiếp cận thị trường Việt Nam với tiềm lực và sự hậu thuẫn to lớn về chính sách, tài chính và công nghệ.

Nhưng cũng trong những ngày này, chúng ta cảm nhận được sự hân hoan lan rộng trong xã hội về một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc qua lời kêu gọi “khẩn trương thực hiện cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy” của người đứng đầu Đảng để dành nguồn lực cho phát triển đất nước, yêu cầu những nỗ lực phi thường, những cố gắng vượt bậc và sự dũng cảm, hy sinh của từng cán bộ, đảng viên; cũng như nỗ lực làm việc không ngừng nghỉ của cả bộ máy Chính phủ để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

Đặc biệt, những quyết sách mới đây về việc phát triển hoặc khởi động lại các đại dự án như đường sắt tốc độ cao, nhà máy điện hạt nhân, hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, hay hệ thống quản trị xã hội thông minh. Đây không chỉ là các dự án thông thường, mà là giấc mơ, khát vọng của nhiều thế hệ người Việt Nam.

Có những băn khoăn, thậm chí hoài nghi về việc Việt Nam có làm được không, làm thế nào và đặc biệt là ai sẽ làm. Nhưng để đất nước cất cánh vào kỷ nguyên mới, nơi những lợi thế cạnh tranh cũ về chi phí rẻ, về tài nguyên thiên nhiên không còn, nơi năng lực cạnh tranh được quyết định bằng khả năng làm chủ công nghệ mới thì những siêu dự án như vậy không chỉ là động lực tiên quyết, mà còn là cơ hội vàng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của hàng triệu con người, nâng cao năng lực cạnh tranh và làm chủ công nghệ của hàng nghìn tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam được tham gia vào những dự án này.

Với quy mô, tính phức tạp của những siêu dự án như vậy, sẽ không có cây đũa thần nào để chúng ta làm chủ được hoàn toàn những công nghệ hay năng lực tổ chức vận hành trong thời gian ngắn. Nhưng chúng ta cũng không bắt đầu từ con số không, ngược lại là sự xuất hiện ngày một nhiều và phát triển vượt bậc của những tập đoàn công nghệ, công nghiệp mang thương hiệu Việt Nam. Và với khát khao mãnh liệt của doanh nghiệp và con người Việt Nam, chúng ta chắc chắn sẽ làm được nếu được giao nhiệm vụ và sự ủng hộ, có lộ trình chuẩn bị bài bản và đặc biệt là sự đồng lòng tin tưởng của toàn xã hội.

Chỉ không lâu trước đây thôi, câu nói “đến cái ốc vít còn không sản xuất được” vẫn còn như một lời nguyền với nền sản xuất công nghiệp Việt Nam, thì nay, lần đầu tiên một hãng xe hơi thuần Việt đã vươn lên dẫn đầu thị trường chỉ sau 5 năm chính thức hoạt động. Là người thích lái xe, đã trải nghiệm nhiều loại xe, và cũng đã tự mình vượt qua những hoài nghi ban đầu để lựa chọn chiếc xe điện do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất, tôi không khỏi tự hào về một sản phẩm công nghệ phức tạp “made in Việt Nam” đã không hề thua kém các hãng xe hàng đầu khác. Trên hết là sự cảm phục đối với sức lao động của hàng vạn con người, trong đó có nhiều người tôi quen biết trực tiếp, đang đốt cháy cả tuổi thanh xuân của mình để cắm cho bằng được ngọn cờ Việt Nam trên những đỉnh cao công nghệ thế giới.

Không chỉ thế, bằng việc thiết lập một tiêu chuẩn mới cho ngành ở các lĩnh vực mà Tập đoàn Vingroup tham gia, hàng triệu người Việt Nam đã được thụ hưởng một cách trực tiếp hoặc gián tiếp cuộc sống hiện đại, văn minh hơn, từ mua sắm, giáo dục, y tế, du lịch đến nếp sống đô thị.

Qua công việc của mình, tôi cũng may mắn được chứng kiến sự phát triển vượt bậc về năng lực công nghệ và quản trị của nhiều doanh nghiệp Việt Nam khác, như cách Tập đoàn FPT liên tiếp trúng những gói thầu phần mềm giá trị nhiều trăm triệu USD tại những thị trường cạnh tranh nhất thế giới; như sự quyết tâm “tất tay” của Tập đoàn Hòa Phát để phát triển dự án Dung Quất 2 và 3 hướng tới các sản phẩm thép chất lượng cao phục vụ cho các công trình phức tạp như đường ray tàu cao tốc; hay khả năng làm chủ nhiều công nghệ phức tạp của nền công nghiệp quốc phòng an ninh trong nước mà do đặc thù không thể giới thiệu rộng rãi tới công chúng.

Tôi cũng được chứng kiến sự tâm huyết, sức lao động phi thường, sự bền bỉ và đau đáu với sứ mệnh phụng sự Tổ quốc của nhiều lão tướng kinh doanh và nhân tài khoa học người Việt ở trong và ngoài nước, khi họ hoàn toàn đã có thể nghỉ ngơi và tận hưởng thành quả sau nhiều năm lao động của mình. Có gì khác hơn là khát vọng, lòng tự hào dân tộc và mong muốn góp phần xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho đất nước đã thôi thúc những con người ấy.

Thách thức là to lớn, nhưng tôi tin rằng các doanh nghiệp, các nhà khoa học Việt Nam hoàn toàn có thể làm được nếu có sự cam kết, ủng hộ, và đặc biệt là niềm tin vượt lên trên những hoài nghi để cùng nhau biến những giấc mơ lớn của dân tộc thành sự thật.

Tôi lấy tiêu đề bài viết này theo tên cuốn hồi ký của vị Tổng thống thứ 9 của Israel, Shimon Peres, khi liên tưởng lời kêu gọi công dân các nước Trung Đông tin yêu và sử dụng xe điện VinFast của Thủ tướng Phạm Minh Chính mới đây với hình ảnh vị nguyên thủ quốc gia Israel, dù đã lớn tuổi vẫn đưa các công ty khởi nghiệp của Israel đi quảng bá khắp thế giới, bằng niềm tin mãnh liệt rằng sẽ “không có chỗ cho những giấc mơ nhỏ” để đưa nhà nước non trẻ này vượt qua nghịch cảnh số phận.

Tôi hình dung đến, cũng tại mảnh đất Thăng Long này, chúng ta sẽ có một Hội nghị Diên Hồng mới, nơi lãnh đạo đất nước đưa ra lời hiệu triệu, trao truyền giấc mơ lớn về một Việt Nam hùng cường, hưng thịnh và văn minh sau 100 năm thành lập nước, gửi gắm sự cam kết, đồng hành ủng hộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội với doanh nghiệp trong nước; mỗi ngành, địa phương sẽ hy sinh một chút những công trình, dự án chưa cấp thiết; mỗi người dân sẽ hy sinh một chút những tiện nghi, đồng lòng trao đi niềm tin của mình để cùng doanh nghiệp và con người Việt thổi bùng khát vọng biến những điều không thể thành có thể, như lời kêu gọi “dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập” của Chủ tịch Hồ Chí Minh cách đây 79 năm.

Là một công dân, một công chức, tôi cũng khát khao được đóng góp trí óc, đôi bàn tay và đặc biệt là ngọn lửa trong tim mình cho giấc mơ đó. Và tôi tin cũng có hàng triệu cánh tay sẵn sàng như vậy từ hàng nghìn doanh nghiệp, tổ chức Việt Nam để được là một phần trong hành trình tạo nên những kỳ tích của dân tộc.

Trong khát khao về một tương lai bứt phá mạnh mẽ của đất nước, tôi nhớ tới câu chuyện về kỳ tích sông Hán trong cuốn sách “Hàn Quốc – quốc gia gây sững sờ” của Daniel Tudor, đại ý khi máy bay chuẩn bị cất cánh, mỗi hành khách cần có niềm tin tuyệt đối vào tầm nhìn của phi công, tuân thủ chặt chẽ sự hướng dẫn của phi hành đoàn, chấp nhận những rung lắc ban đầu khi máy bay chạy trên đường băng. Rồi khi máy bay đã đạt độ cao ổn định, chúng ta có thể thả lỏng, mở đai an toàn, tận hưởng một ly sâm-panh và ngắm nhìn bầu trời trong xanh bên ngoài cửa sổ.

Đăng lại từ VnExpress

Bài viết Không có chỗ cho những giấc mơ nhỏ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.

Tôi tin rằng mỗi tổ chức, mỗi quốc gia muốn tiến về phía trước cần phải có những giấc mơ lớn, có câu chuyện kể về ngôi sao Bắc Đẩu hay ngọn hải đăng của riêng mình để dẫn đường.

Nhưng muốn đi tới đó, tất cả cần phải bắt đầu từ những việc nhỏ, nhiều khi là những bước chân chậm nhưng chắc chắn.

Do điều kiện tự nhiên, tập quán sinh hoạt và sản xuất lâu đời trong quá khứ, người Việt có khả năng thích nghi cao, nhưng phần đông cũng có thói quen qua loa, thiếu tỉ mỉ và kỷ luật khi không có áp lực. Không khó khăn để kiểm chứng điều này ở khắp nơi trong đời sống hằng ngày, từ cách lát một viên đá ở vỉa hè, ý thức tham gia giao thông, tới việc tuân thủ các quy trình tưởng như không để làm gì trong nhà máy, hay sự rề rà trong xử lý công việc ở các cơ quan, công sở.

Trong nhiều năm làm lãnh đạo các đơn vị ở cơ quan, tôi thường được đặt câu hỏi về việc liệu có cần quan tâm tới những chi tiết, những câu chuyện “bếp núc” quá không. Nhưng những ai từng lắp lego hoặc xây nhà đều hiểu hậu quả khó nhận biết và khó khắc phục của việc đặt một viên gạch sai từ đầu. Cũng như vậy, chúng ta thường không đánh giá đúng hậu quả của sự xuề xòa trong mỗi công việc nhỏ tới lợi ích chung của toàn xã hội.

Việc tranh thủ vài giây trước khi chuyển đèn để lao qua ngã tư, theo biện minh của nhiều lái xe là “đường không có ai”, có lẽ chỉ là việc nhỏ đối với nhiều người, nhưng phí tổn của nó là niềm tin của cả xã hội khi tham gia giao thông, rằng tôi sẽ được an toàn đi ngang qua ngã tư khi đèn xanh, thay vì tâm lý căng thẳng đề phòng bất chợt có một chiếc xe vượt đèn đỏ. Tác phong của người bảo vệ, lái xe trong cơ quan có lẽ chỉ là việc nhỏ không mấy người bận tâm cho đến khi nhận ra phí tổn của nó rất có thể là niềm tin vào sự chuyên nghiệp và hiệu quả của một tổ chức.

Việc vận hành an toàn những siêu dự án như nhà máy điện hạt nhân, hệ thống đường sắt tốc độ cao hay những cung điện tráng lệ nhất thế giới thường được nhắc đến như những điều cao siêu, kỳ thực ở nền móng của nó chỉ là thực hiện một cách đúng đắn hàng nghìn công việc nhỏ. Lịch sử cho thấy, nhiều sự cố nghiêm trọng đã xảy ra có nguyên nhân là việc thực hiện sai liên tiếp các quy trình nhỏ. Trước đây, khi thảo luận về việc phát triển dự án nhà máy điện hạt nhân, đã có ý kiến quan ngại về ý thức an toàn lao động của chúng ta chưa đáp ứng được văn hóa làm hàng nghìn công việc nhỏ một cách kỷ luật nhất, từ trong nhận thức.

Một trong những câu chuyện truyền cảm hứng nhất thế giới hiện nay là về Elon Musk, với những giấc mơ và khả năng biến thành hiện thực của ông về tương lai nhân loại, từ cuộc sống đa hành tinh tới liên kết thần kinh người – máy. Nhưng những ai đọc cuốn sách nổi tiếng viết về ông của Isaac Walterson đều biết, bên cạnh khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc, Elon Musk còn có sự tập trung đến mức ám ảnh vào các chi tiết và khả năng giải quyết vấn đề ở cấp kỹ thuật trong từng sản phẩm mà ông tạo ra. Và chính những chi tiết đó khiến cho Elon Musk trở nên khác biệt với phần còn lại của thế giới, cũng giống như cách chiếc iPhone khác biệt với phần còn lại của thế giới điện thoại, dù có hình dáng và tính năng cơ bản giống nhau. Những nhà lãnh đạo thành công nhất Việt Nam mà tôi biết, dù thường xuất hiện trên truyền thông với những hoài bão và ước mơ lớn lao, đều là những người tập trung cao độ vào từng chi tiết trong tổ chức của mình.

Vì vậy, để có thể biến những giấc mơ lớn thành hiện thực, chúng ta cần phải bắt đầu từ việc xác định và học cách làm những việc nhỏ một cách đúng đắn từ đầu.

Vì mỗi cá nhân là một tế bào của xã hội, một cơ thể khỏe mạnh cần mỗi bộ phận khỏe mạnh. Không phải ai trong chúng ta cũng có thể trở thành người hùng, nhưng chắc chắn mỗi người đều có thể đóng góp cho xã hội bằng việc tự đặt mình trong khuôn khổ chung, chỉn chu trong từng việc nhỏ và trở thành phiên bản tốt hơn chính mình của ngày hôm qua. Bằng việc thiết lập những thói quen nhỏ, hay như James Clear gọi là “thói quen nguyên tử” trong cuốn sách cùng tên của mình, như đến trước hai phút trong mỗi cuộc hẹn, đọc chỉ vài trang sách, đi bộ chỉ mười lăm phút, tâm sự với người bạn đời năm phút trước khi đi ngủ mỗi ngày, sau một thời gian chúng ta sẽ ngạc nhiên với những thay đổi ở chính mình và môi trường xung quanh. Tác động của một thói quen đối với mỗi cá nhân, hay của mỗi cá nhân đối với toàn xã hội có thể quá nhỏ để có thể nhìn thấy trong thời gian ngắn, nhưng chắc chắn nếu mỗi viên gạch đều bền đẹp và được đặt đúng vị trí của nó ngay từ đầu, mọi công trình xây dựng trên nó sẽ vững vàng và rực rỡ hơn.

Ở cấp độ tổ chức, bên cạnh tầm nhìn và khả năng đề xuất, thực thi những nhiệm vụ lớn có tác động xoay chuyển tình thế, người lãnh đạo cần khuyến khích hình thành văn hóa làm tốt từng việc dù nhỏ. Mỗi khi tham gia giao thông, tôi thường có suy nghĩ nếu những người phụ trách trực tiếp không coi đây là việc nhỏ, chỉ cần làm việc thêm vài giờ để tối ưu một nhịp đèn, hay đặt thêm một chiếc đèn cảnh báo tại những điểm bắt đầu dải phân cách cứng, thì có lẽ sẽ có hàng vạn người được hưởng lợi mỗi ngày và tránh khỏi những rủi ro đáng tiếc.

Tôi rất thích ý tưởng về việc tham vấn và nhận biểu quyết từ cộng đồng về các vấn đề nhỏ cần xử lý trong đời sống xã hội, việc có thể dễ dàng thực hiện với chi phí rẻ bằng các công cụ công nghệ hiện nay. Khi một đề xuất của bất kỳ công dân nào nhận được một lượng ủng hộ nhất định từ cộng đồng, chính quyền sẽ có trách nhiệm xem xét và phản hồi nghiêm túc về đề xuất đó trong một thời hạn nhất định. Đây là cách làm hiệu quả để chính quyền có thể nhận diện và xử lý dần mớ tồn kho những việc nhỏ có thể đã bị bỏ quên, để mang lại cuộc sống an toàn, tiện lợi hơn cho người dân của mình.

Tôi thường nghĩ tới hình ảnh của một chiếc bánh đà, có thể sẽ cần rất nhiều nỗ lực để khiến nó bắt đầu quay do sức ì lớn. Nhưng khi đã có đà, động năng của chiếc bánh sẽ tiếp thêm sự tự tin và năng lượng để cả cỗ máy tiến nhanh hơn về phía trước một cách tự nhiên. Và khi đó người lái xe chỉ cần ngước mắt lên, hướng tới ngôi sao Bắc Đẩu của mình.

Đăng lại từ VnExpress

Bài viết Bắt đầu từ việc nhỏ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.