1. Tìm kiếm các bài báo mới xuất bản gần nhất

Thông thường, những kết quả tìm kiếm thường được mặc định sắp xếp theo mức độ liên quan hơn là thời gian xuất bản. Để tìm được các bài báo mới đăng, độc giả có thể thử các lựa chọn sau trên thanh tìm kiếm bên tay trái:

1. Chọn “Since Year” để thể hiện các bài báo mới xuất bản, sắp xếp dựa trên mức độ liên quan 
2. Chọn “Sort by date” để sắp xếp lại những kết quả trên theo trình tự thời gian
3. Chọn biểu tượng phong thư (“Create alert”)  để nhận được các kết quả tìm kiếm mới qua email. 

2. Định vị toàn văn bài báo 

Các bản tóm tắt bài báo (abstract) thường có sẵn và miễn phí, tuy nhiên để đọc toàn văn bài báo, độc giả có thể phải nộp phí đăng kí theo dõi tạp chí chuyên ngành. Để tìm đọc những bản toàn văn này, chúng ta có thể thử một số bước như sau:

1. Chọn đường dẫn của thư viện, ví dụ “FindIt@Harvard” (Settings > Library links)

2. Chọn đường dẫn [PDF] ở bên phải kết quả tìm kiếm

3. Chọn “All versions” dưới kết quả tìm kiếm và xem các nguồn tương tự 

4. Chọn “Related articles” hoặc “Cited by” dưới kết quả tìm kiếm để khám phá các bài báo tương tự 

Nếu độc giả có liên kết với một trường đại học nhưng không tìm thấy các đường link như “FindIt@Harvard”, hãy liên hệ với các thư viện gần nhất để tìm cách truy cập các bài báo trực tuyến. Có thể sẽ cần sử dụng máy tính với kết nối mạng trong khuôn viên trường, hoặc tự thay đổi proxy của thư viện trên máy tính của bạn. 

3. Tìm kiếm các kết quả phù hợp

• Nếu bạn chưa thật sự quen thuộc với một chủ đề nào đó, việc học các thuật ngữ từ nguồn thứ cấp sẽ giúp ích cho bạn. Ví dụ, bạn có thể tìm một bài báo Wikipedia cho chủ đề “thừa cân” (overweight), bạn sẽ được gợi ý một thuật ngữ như “pediatric hyperalimentation” (tạm dịch: truyền dưỡng chất cho trẻ).
• Nếu kết quả tìm kiếm chi tiết hơn nhiều so với những gì bạn cần, thử kiểm tra các bài báo được trích dẫn trong phần “References”. Các bài báo được trích dẫn sẽ mang tính khái quát hơn. 
• Tương tự, nếu các kết quả tìm kiếm quá đơn giản, bạn cũng có thể chọn “Cited by” để tra cứu các bài báo mới hơn cùng trích dẫn chủ đề này. Những bài báo mới hơn thường sẽ chi tiết hơn.  
• Không ngừng khám phá! Rất khó có thể tìm ra một câu trả lời duy nhất cho một câu hỏi nghiên cứu. Bạn có thể tuỳ chọn “Related articles” hoặc “Cited by” để tra cứu các bài báo liên quan nhất, hoặc tìm kiếm tên tác giả để xem họ đã nghiên cứu những gì.

Bài viết Một số mẹo tìm kiếm trên Google Scholar đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.

DOI (Digital Object Identifier – Mã định danh tài liệu) là một chuỗi kí tự nhận dạng đặc biệt, bao gồm các chữ số, chữ cái và một số kí tự dấu, được sử dụng trong các sản phẩm trí tuệ, nhất là các xuất bản trên cổng phương tiện trực tuyến, bao gồm (nhưng không giới hạn): sách, bài báo khoa học, chứng chỉ, bài hát hoặc hình ảnh. DOI được cung cấp và quản lí bởi tổ chức đăng kiểm The International DOI Foundation (https://www.doi.org/doi_handbook/7_IDF.html). Điểm khác biệt giữa địa chỉ một trang web thông thường (hay được gọi là URL) và DOI là tính nhận diện chính xác. DOI không chỉ dẫn tới địa chỉ lưu trữ sản phẩm mà còn định rõ nội dung sản phẩm là gì, vì vậy, nếu địa chỉ web dẫn tới sản phẩm hoặc quyền tác giả sở hữu có thay đổi thì DOI vẫn sẽ gắn liền với sản phẩm đó và không thay đổi. Tưởng tượng DOI như một số chứng minh nhân dân, số hộ chiếu hoặc số an sinh xã hội (Social Security Number), mỗi số sẽ nhận dạng một cá nhân độc lập trong số hàng trăm nghìn, hàng triệu người trong một quần thể. Tương tự, đối với các tác giả, DOI rất hữu ích trong việc truy lại nguồn tham khảo trong vô vàn các trích dẫn khác nhau. 

Lợi ích của DOI

Tên DOI sẽ giúp độc giả dễ dàng và nhanh chóng hơn trong việc:

• Nắm bắt được tổng thể nguồn tài nguyên đang có (bằng cách xem kho lưu trữ dữ liệu) 
• Tìm được chính xác nguồn cần tìm (bằng các lệnh search và browse trong kho dữ liệu)
• Định vị được các tài liệu cụ thể (bằng cách xem vị trí của các tài liệu trong kho dữ liệu)
• Thu thập được những tài liệu đó (bằng các công cụ thu thập thông tin, ví dụ như nhấn hyperlink hoặc lệnh download)  

Cấu trúc của DOI

Mỗi chuỗi DOI sẽ bao gồm một số “10” ở đầu và hai phần chính, phần đầu và phần đuôi, được ngăn cách bởi đấu “/”. Phần đuôi sau dấu “/” có thể là một chuỗi kí tự sẵn có hoặc được thiết lập bởi người đăng kí/nhà xuất bản. Phần đầu phía trước dấu “/” là nhận dạng đặc biệt, được thiết kế riêng biệt cho mỗi sản phẩm. Tên DOI không giới hạn độ dài, và có thể được định dạng dưới dạng đường link (URLs).  

Ví dụ 1: 10.1000/123456 (phần đầu 10.1000, phần đuôi 123456, thường xuất hiện dạng này trong ấn phẩm in)

Ví dụ 2: doi:10.1006/jmbi.1998.2354 (phần đầu 10.1006, phần đuôi jmbi.1998.2354, không bao gồm chữ “doi:”, thường xuất hiện dạng này trong dữ liệu trực tuyến)

Ví dụ 3: https://doi.org/10.1006/jmbi.1998.2354 (DOI dưới dạng hyperlink—hay actionable link, có thể nhấn vào để truy cập dữ liệu ngay)

Lưu ý cách phân biệt DOI và ISBN dựa trên cú pháp: 

• DOI: 10.97812345/99990 (10.xxx/xxxx)
• ISBN: 978-12345-99990 (xxx-xxxxx-xxxxx)

Vị trí của DOI

Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (American Psychological Association – APA) khuyến khích các nhà khoa học đính kèm tên DOI vào các công bố trên cổng trực tuyến lẫn bản in. Tên DOI thường được đặt ở trang đầu tiên (đối với bài báo trực tuyến), gần thông báo về dấu bản quyền, hoặc cũng có thể được tìm thấy tại trang dữ liệu truy xuất thông tin bài báo. Nếu không thể tìm thấy tên DOI trong bài báo, độc giả có thể tham khảo trang web http://www.crossref.org/, sử dụng lựa chọn “Search Metadata”.

Ví dụ 1: DOI ở đầu bài báo trực tuyến (HTML)

Kupferschmidt, K. (2020, October 23). Global trial eliminates drugs, pivots to new ones. Science. https://science.sciencemag.org/content/370/6515/388

Ví dụ 2: DOI ở đầu bài báo trực tuyến (PDF)

LaCosse, J., & Plant, E. A. (2020). Internal motivation to respond without prejudice fosters respectful responses in interracial interactions. Journal of Personality and Social Psychology, 119(5), 1037–1056. https://doi.org/10.1037/pspi0000219.supp

Ví dụ 3: Nhiều trang web truy cập bài báo, nhưng chỉ có 1 DOI duy nhất

Ảnh: Chụp màn hình trang web: http://mr.crossref.org/iPage?doi=10.1525%2Fbio.2009.59.5.9

Cách trích dẫn DOI

1. APA: Đặt ở cuối trích dẫn, không có dấu chấm ở cuối. 

Author, A. A., & Author, B. B. (Date of publication). Title of article. Title of Journal, volume number, page range. https://doi.org/10.0000/0000

2. AMA/JAMA: Không bao gồm ngày truy cập (Accessed date) hoặc đường dẫn URL. Đặt tên DOI tại cuối trích dẫn, bắt đầu bằng “doi:”

1. Author AA, Author BB. Title of article. Name of Jrnl. Year;vol(issue):inclusive pages. doi:10.0000000/000000000000  

3. MLA (8th edition): Ở bản mới nhất, MLA hướng dẫn tác giả đính kèm tên DOI hoặc đường link URL ở cuối trích dẫn cho bài báo khoa học trực tuyến. 

Author LastName, FirstName, and FirstName LastName. “Article Title.” Journal Name, vol. #, no. #, date, pp. ##-##. Name of Database, doi: 10.0000/000000000.

Tài liệu tham khảo

American Psychological Association. (n.d.). What is a digital object identifier, or DOI?. Retrieved October 26, 2020, from https://apastyle.apa.org/learn/faqs/what-is-doi

International DOI Foundation. (2015, October 17). Introduction. Retrieved October 26, 2020, from https://www.doi.org/doi_handbook/1_Introduction.html 

Science. (n.d.). What is a DOI?. Retrieved October 26, 2020, from https://www.sciencemag.org/site/misc/doi.xhtml

University of Illinois, Chicago. (n.d.). What is a DOI and how do I use them in citations? Retrieved October 26, 2020, from https://library.uic.edu/help/article/1966/what-is-a-doi-and-how-do-i-use-them-in-citations

Bài viết DOI: Định nghĩa, cách tra cứu và cách trích dẫn đã xuất hiện đầu tiên vào ngày ADuBiz.