Trong bối cảnh sinh viên mới tốt nghiệp ở Trung Quốc phải đối mặt với thị trường lao động ngày càng khắc nghiệt, một số trường đại học hàng đầu đang mở thêm một khóa học mới được kỳ vọng có thể giúp người học có lợi thế hơn khi xin việc: nghiên cứu về Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Các khóa học về “xây dựng Đảng” là một phần trong những nỗ lực của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình – người được dự đoán sẽ thực hiện nhiệm kỳ thứ tư trên cương vị Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc vào năm tới – nhằm tăng cường giáo dục chính trị và củng cố sự kiểm soát của Đảng đối với xã hội.
Những khóa học do Đại học Bắc Kinh, Đại học Nhân dân và một số trường khác triển khai bao quát tư tưởng của các thế hệ lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc, từ Mao Trạch Đông, người sáng lập Đảng, đến Đặng Tiểu Bình, nhà cải cách theo định hướng thị trường. Tuy nhiên, nội dung giảng dạy đặc biệt nhấn mạnh các trước tác của chính ông Tập, với những học phần mang tên như: “Kiên trì thúc đẩy công trình vĩ đại mới về xây dựng Đảng”.
Khi việc làm trong hệ thống Đảng được xem là ổn định hơn và lòng trung thành với Đảng trở thành một tài sản có giá trị, các khóa học này được kỳ vọng sẽ giúp sinh viên có thêm ưu thế khi gia nhập thị trường lao động, dù trong khu vực công hay khu vực tư, giữa lúc nền kinh tế đang trì trệ.
Lý Dương, phó giáo sư về xây dựng Đảng tại Khoa Chủ nghĩa Marx của Đại học Bắc Kinh, cho biết bà hy vọng chương trình học – được triển khai lần đầu trong năm nay – sẽ mang lại “nhiều cơ hội việc làm hơn cho sinh viên của tôi trong tương lai”.
Theo Richard McGregor, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Lowy và là tác giả cuốn “The Party: The Secret World of China’s Communist Rulers”, các khóa học như vậy là “kết quả tự nhiên từ những nỗ lực của ông Tập nhằm củng cố cả vị thế lẫn vai trò của Đảng trong mọi lĩnh vực của đời sống – từ chính quyền, doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, cho đến hệ thống giáo dục”.
Trong một bài viết gần đây trên Cầu Thị, tạp chí lý luận chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Vương Bỉnh Lâm, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lịch sử Đảng và Xây dựng Đảng thuộc Đại học Sư phạm Bắc Kinh, cho rằng các khóa học này sẽ “cung cấp sự hỗ trợ về mặt trí tuệ cho việc tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng”. Cũng trong bài viết đó, Âu Dương Quân Hy, Phó Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng và Xây dựng Đảng của Đại học Thanh Hoa, cho rằng ngành học này sẽ “chỉ có thể đặt nền tảng tại Trung Quốc, bắt đầu từ ‘những vấn đề của Trung Quốc’ và nâng kinh nghiệm Trung Quốc thành lý luận Trung Quốc”.
Theo McGregor, ý tưởng này là nhằm “xây dựng và thể chế hóa một thế giới quan hoàn toàn lấy Trung Quốc – hoặc lấy Đảng Cộng sản Trung Quốc – làm trung tâm (Sinocentric)”.
Theo truyền thông nhà nước, số lượng các chi bộ Đảng Cộng sản đạt khoảng 5,25 triệu vào năm 2024, trong đó khoảng 30% nằm trong các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân.
Frank Pieke, giáo sư về nghiên cứu Trung Quốc hiện đại tại Đại học Leiden, cho rằng xây dựng Đảng không chỉ là thiết lập các hội nhóm tổ chức, “mà còn là đào tạo để cá nhân thấm nhuần tinh thần cách mạng, kỷ luật và tư duy đúng đắn”.
Xu, một nhân viên tại một ngân hàng nhà nước, cho biết công tác xây dựng Đảng bao gồm việc tổ chức các buổi học tập chính trị và các cuộc họp, duy trì kỷ luật Đảng và “lan tỏa năng lượng tích cực”. Tuy nhiên, theo Xu, công việc này thực chất bao gồm “rất nhiều nhiệm vụ, rất nhiều việc làm cho đủ thủ tục và rất nhiều cuộc kiểm tra”. Các cán bộ phụ trách xây dựng Đảng cũng phải thu đảng phí, cập nhật hồ sơ đảng viên và bảo đảm việc tuân thủ các chỉ thị chính sách.
“Người đi làm vốn đã rất bận với công việc chính, rồi lại phải tìm thời gian cho tất cả những việc này. Khi tự phê bình, bạn chỉ cần nói vài câu cho có. Sau đó cũng không có gì thay đổi. Nó khá vô nghĩa”, Xu nói.
Để đối phó với các thủ tục giấy tờ nặng nề, các đảng viên có thể tìm mua những mẫu viết sẵn cho bản tự phê bình và phát biểu trong các cuộc họp trên nền tảng mạng xã hội Tiểu Hồng Thư, với giá 25,90 nhân dân tệ, tương đương khoảng 3,80 USD.
Tuy vậy, đối với những sinh viên mới tốt nghiệp ở Trung Quốc, những người đang phải vật lộn với tình trạng thất nghiệp gia tăng, đi theo con đường xây dựng Đảng có thể dẫn đến một nguồn thu nhập ổn định dù không cao.
Một tin tuyển dụng trên trang Yingjiesheng cho vị trí “cán bộ xây dựng Đảng và tuyên truyền” tại một doanh nghiệp kỹ thuật nhà nước có trụ sở ở Thiên Tân yêu cầu ứng viên phải là đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc, có “tố chất chính trị tốt và nền tảng lý luận vững vàng”.
Theo trang việc làm Zhiyouji, mức lương trung bình hằng năm cho vị trí như vậy là 110.000 nhân dân tệ, tương đương 16.200 USD, thấp hơn mức trung bình toàn quốc 124.000 nhân dân tệ đối với các đơn vị ngoài khu vực tư nhân. Tuy nhiên, so với khu vực tư nhân, những vị trí như vậy thường mang lại sự bảo đảm việc làm cao hơn và chế độ phúc lợi tốt hơn.
Beatrice You, một sinh viên sẽ tốt nghiệp chuyên ngành lịch sử Đảng và xây dựng Đảng tại Đại học Bắc Kinh trong năm nay, tin tưởng rằng lựa chọn ngành học của mình sẽ mang lại lợi thế. You cho rằng “Câu chữ của chúng tôi chuẩn xác hơn, các khía cạnh chính trị trong văn bản của chúng tôi là đúng, và chúng tôi không mắc sai sót. Đảng tính của chúng tôi cũng vững vàng hơn.”
Dịch từ Financial Times
